Manipülasyonla, spekülasyonu karıştıranlara kolaylık olsun

Spekülasyon ve manipülasyon günlük hayatımızda çoğu zaman hatalı olarak birbirinin yerine konulan iki kavramdır. Bu iki terimin birbirinden farklı anlamları vardır.

Manipülasyonla, spekülasyonu karıştıranlara kolaylık olsun

Manipülasyonu psikolojik ve ekonomik olarak iki farklı anlamlarla açıklayabiliriz.

Manipülasyon psikolojik olarak ne anlama gelir peki?

Psikolojik manipülasyon, insanları kendi bilgileri dışında veya istemedikleri, dilemedikleri halde etkileme, etki altında bırakma veya farklı alanlara yönlendirme anlamlarına geliyor.

Manipüle edilmiş bir kişinin bir konu hakkındaki kanaatinde ciddi bir değişiklik ve farklılık meydana gelebiliyor.

Manipülasyon finans terimi olarak da kullanılıyor. Peki finansal manipülasyon ne anlama geliyor? Finansal manipülasyon, insanları kandırarak bir menkul kıymeti almaya, satmaya ya sevk etmeye yönelik davranışları tanımlıyor.

Menkul kıymet piyasalarında arz ve talebin karşı karşıya gelerek fiyatları belirlemesine olan işleyişin kasıtlı olarak, bilerek engellenme durumudur.

Finans terimi olarak kullanılan manipülasyonla spekülasyon terimli sıklıkla karıştırılmaktadır. Manipülasyon ile spekülasyon aynı anlamlara gelmemektedir.

Sermaye Piyasası Kurulu yani SPK mevzuatına göre manipülasyon yapmak suçtur, ancak spekülasyon yapmak serbesttir.

Spekülasyon, Türk Dil Kurumu sözlüğünde “vurgunculuk” olarak yer almaktadır. Spekülasyon kelimesinin sıklıkla olumsuz olarak kullanılmasının nedeni dilimize bu şekilde çevrilmiş olmasından kaynaklıdır. Spekülasyon bir piyasa veya ticaretle alakalı bir terimdir. Dünyada kabul görmüş anlamı ise şu şekildedir; bir yatırım aracı ya da mal ile ilgili gelecekte oluşacak fiyat değişimlerinde kar elde etmeye çalışmaktır. Spekülasyonlarda gelecekte oluşacak bir fiyatın garantisi yoktur. Kar edildiği gibi zarar edilmesi de çok yüksektir. Bu durumda spekülasyon tanımı, fiyat değiştirmelerden risk alarak kar elde etmek şeklinde düzeltilebilir.

Spekülatör kavramını ise açıklamak gerekirse bilgi ve birikim neticesinde fiyat değişimlerini tahmin etmeye çalışan, doğru tahmin yürüttüğü taktirde aldığı riskten kar elde eden kişi ya da kurum şeklinde açıklanabilir. Yapılan bu açıklamalardan yola çıkarak spekülasyon finans piyasasının varlığını devam ettiren ana unsurdur.

Spekülatif, alım- satımlar piyasaya fayda sağladığı gibi zararları da söz konusu olabilmektedir. Her piyasa koşulu farklı yatırım karaı alınmasına neden olacağından, spekülatör normal dönemlerde piyasada denge oluşturucu unsur iken, belirli dönemlerde de aşırı alım ya da satımlarla piyasa balonlarına ve çöküşlerine neden olabilmektedir.

Kısacası şu şekilde tanımlamak mümkündür. Örneğin ressamın bir tablosunu daha yüksek satmak için alan kişi spekülatördür ancak dükkan alıp kira geliri sağlayan kişi ise yatırımcıdır

 

Manipülasyon Türk Dili Kurumu sözlüğünde hileli yönlendirme, varlıkları yapıcı olarak yer almaktadır. Terimin birinci yani hileli yönlendirme anlamı kullanılması mümkünken olumlu bir şekilde kullanmak pek mümkün değildir. Vurgunculuk olarak çevrilen tanım spekülasyon değil de manipülasyon olmalıdır.

Manipülasyon, bilgi ya da fiyat hareketlerine müdahale ile yapılır. Yanlış bilgileri yayarak yatırımcıların yanıltarak ya da menkul fiyatlarını kasıtlı ya da sunni olarak yükseltme girişiminde bulunmak manipülasyon olarak adlandırılmaktadır. Bu işlemleri gerçekleştirenler manipülatör olarak isimlendirilir.

Manipülasyon bir piyasa dolandırıcılığı olarak tanımlanmış. Yasalara göre bu dolandırıcılığı yapanlar 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İki kavramı anlattık. Arasındaki farkları gözler önüne sermiş bulunmaktayız. Her ne kadar birbirine benzese de aslında aynı olmadığının farkına varmış bulunmaktayız. Manipülasyonun cezai yaptırımı söz konusu iken spekülasyon için böyle bir durum söz konusu değildir.

 

Önceki Haber
Komşumuz Avrupa'nın en ucuz ülkesi

Sonraki Haber
137 ülkeden 286 binden fazla kitapsever Frankfurt Fuarı'nda buluştu